Jesteś tutaj:  Aktualności - Henryk Wieniawski / Henryk Wieniawski Superstar - wirtualna podróż śladami mistrza skrzypiec

Henryk Wieniawski Superstar - wirtualna podróż śladami mistrza skrzypiec

Zostań w domu i weź udział w wirtualnej (!) podróży śladami najwybitniejszego w dziejach polskiego skrzypka, który przez całe życie intensywnie koncertował. Dwa razy w tygodniu prezentujemy na niniejszej stronie i w serwisach społecznościowych (facebook, instagram, twitter) wybrane miasta, które odwiedził (te, naszym zdaniem, najciekawsze). Dla ułatwienia posługujemy się współczesną polityczną mapą świata, jako że granice państw wielokrotnie zmieniały się na przestrzeni czasu. 

Kto wie, być może podróże Henryka Wieniawskiego tak Was zaciekawią, że postanowicie poszukać ich śladów? 
Oto mapa, którą opracowaliśmy na podstawie dostępnych źródeł. Być może z Waszą pomocą uda się ją uzupełnić? 
Napiszcie do nas: archiwum@wieniawski.pl


POLSKA

Henryk Wieniawski Superstar - Lublin Henryk Wieniawski Superstar - Warszawa Henryk Wieniawski Superstar - Poznań Henryk Wieniawski Superstar - Kraków Henryk Wieniawski Superstar - Wrocław Henryk Wieniawski Superstar - Szczawno-Zdrój Henryk Wieniawski Superstar - Bydgoszcz, Toruń  Henryk Wieniawski Superstar - Gdańsk, Elbląg

LUBLIN

Miasto urodzenia Henryka Wieniawskiego. Tu w ośmiu pierwszych latach życia zdobywał  podstawy wiedzy muzycznej i uczył się gry u najlepszych skrzypków lubelskich – Stanisława Serwaczyńskiego i Jana Hornziela, a później wielokrotnie pracował i koncertował:

1848 - koncert charytatywny 14. listopada;
1851 - koncert 5. stycznia w sali ratuszowej po drodze z Warszawy do Kijowa;
1853 - pobyt w styczniu;
1855 - pobyt w czerwcu, koncert 19. czerwca;
1857 - koncert w czasie odbywającej się w mieście wystawy rolniczej;
1860 - pobyt u rodziny w sierpniu, krótko po ślubie z Izabelą Hampton; koncert z udziałem skrzypka Izydora Lotto;

POZNAŃ

Miasto, w którym co 5. lat odbywają się Międzynarodowe Konkursy Skrzypcowe im. Henryka Wieniawskiego.

1854 - koncerty 21, 22, 23 kwietnia w Teatrze Miejskim (dzisiejszy budynek Arkadii przy Placu Wolności); 9, 11, 13, 15, 26 czerwca w Hotelu Bazar; 29 czerwca, 2 i 4 lipca w Teatrze Miejskim. Kilkudniowy wypoczynek w dobrach Mielżyńskich.
1857 - koncerty 24 i 27 czerwca w Bazarze; 28 czerwca, 2 i 3 lipca w Teatrze Miejskim; 28 czerwca, 2 i 3 lipca w Teatrze Miejskim;
1878 - koncert 23 listopada w Hotelu Bazar i 10 grudnia w Sali Odeon Lamberta (obecny Pasaż Apollo);

KRAKÓW

1853 - 13, 15, 17 kwietnia Henryk Wieniawski wystąpił z bratem Józefem w Teatrze;
1857 - 14, 17 i 20 maja koncerty Wieniawskich w Teatrze Polskim; ok. 23 maja wyjazd z Krakowa i zakończenie współpracy artystycznej braci;
1877 - 18 lutego odbył się w Hotelu Saskim koncert Henryka Wieniawskiego ze współudziałem Arthura Nikisha; następnie Wieniawski dał w Krakowie koncerty 27 lutego i 3 marca;

WARSZAWA

1848 - 10 i 15 października koncerty Henryka i Józefa Wieniawskich w Teatrze Wielkim;
1850 - w październiku koncert(y) braci w Łazienkach Królewskich; w grudniu - w Teatrze Wielkim;
1853 - w lutym dwa spotkania muzyczne w gronie prywatnym, w salonie lekarza Maksymiliana Wolffa, ich wuja;
1855 - we wrześniu pobyt braci w Warszawie, jednak bez koncertów;
1860 - ok. 24 maja koncert w Teatrze Wielkim wspólnie z F. Dulcken; następnie pięć koncertów w Teatrze Wielkim i salach redutowych (3, 8, 12, 15 i 22 czerwca); udział w koncercie na rzecz powstającego Instytutu Muzycznego w Cyrku na Placu Zielonym wspólnie z Konstancją Markusfeld, także koncerty w salonach warszawskich;
1860 - w sierpniu przyjazd do Warszawy; spotkania i koncerty u przyjaciół (H. Modrzejewska, M. Kalergis, S. Moniuszko);
1870 - w kwietniu dwa koncerty w Teatrze Wielkim i w sali Resursy Obywatelskiej; 8 maja koncert braci Wieniawskich w salach redutowych; 17 maja koncert braci w Teatrze Wielkim z udziałem J. Goebelta i H. Modrzejewskiej; również pobyt późną jesienią;
1872 - w kwietniu przybywa na zapowiedziane koncerty, odwołane następnie z powodu zatargu z namiestnikiem cara F. Bergiem;
1876 - koncerty 12,13 i 16 stycznia w Towarzystwie Muzycznym prowadzone przez brata artysty - Józefa (dochód - 830 rubli na rzecz Towarzystwa) i Sali Ratuszowej wspólnie z p. Dowiadowską i p. Filleborn;

WROCŁAW

1848 - 27 grudnia występ Henryka Wieniawskiego w przerwie przedstawienia teatralnego w miejscowym Teatrze (to dzisiejsza Opera Wrocławska);
1849 - koncert 6 stycznia w sali hotelu "König von Ungarn" („Król Węgierski”) przy dawnej ulicy Biskupiej nr 13;
1855 - koncerty 30 sierpnia i 1 września w Teatrze;
1857 - 12 i 14 listopada koncerty w Teatrze: pierwszy na rzecz A. Blecha, dyrygenta orkiestry teatru, drugi wespół ze śpiewakiem F. Riegerem; ponadto 15 listopada udział w poranku muzycznym w sali koncertowej Uniwersytetu;
1876/1877 - pobyt w ramach trasy koncertowej na przełomie 1866 i 1877 roku;
1877 - 29 listopada i 1 grudnia koncerty wraz z grupą artystów impresaria Bernarda Ullmana (D. Artôt-Padilla, G. Bottesini, L. Brassin). Zachowała się dedykacja Henryka Wieniawskiego - fragment kadencji do koncertu D-dur L. van Beethovena: "En Souvenir le 2 Xber 1877. Breslau. Henri Wieniawski”.

SZCZAWNO-ZDRÓJ

Co roku w Szczawnie-Zdroju odbywa się Międzynarodowy Festiwal Henryka Wieniawskiego. Dlaczego? Nawiązuje on do pobytów wielkiego skrzypka w tym pięknym kurorcie.

1855 - 4 sierpnia do ówczesnego Bad Salzbrunn przybyli skrzypek Henryk Wieniawski i jego brat Józef - pianista, by spędzić w tym uzdrowisku aż półtora miesiąca wakacji. Zameldowali się w Hotelu Kursal, który na parterze posiadał małą salę koncertową (salon), na piętrze zaś pokoje gościnne. Dali w uzdrowisku co najmniej dwa koncerty, pierwszy z nich odbył się 16 sierpnia;

1857 - Henryk Wieniawski przyjechał do Bad Salzbrunn z Poznania. Tym razem spędził tu dwa miesiące, od 8 lipca do początków września. Dał co najmniej dwa koncerty w sali Hotelu Kursal i w sąsiadującym z hotelem publicznym teatrze zdrojowym. Wziął także udział w koncercie charytatywnym na cele kaplicy katolickiej, wspólnie z Romanią Mycielską, Marią Orpiszewską z domu Wodzińską, Zofią Malhomme i Aleksandrem Zarzyckim.

BYDGOSZCZ I TORUŃ

Z zachowanych źródeł wynika, że Henryk Wieniawski dał zaledwie po jednym koncercie w dwóch największych miastach obecnego województwa kujawsko-pomorskiego:

1854 - 30 maja odbył się w Teatrze jedyny koncert braci Józefa i Henryka Wieniawskich w Bydgoszczy;
1878 - 25 listopada Henryk Wieniawski wystąpił w Auli Gimnazjum wspólnie z norweską śpiewaczką Loną Gulowsen
i niemiecką pianistką Heleną Geisler;

GDAŃSK I ELBLĄG

1854 - Henryk i Józef Wieniawscy wystąpili w Gdańsku (wówczas Danzig) 18 i 22 maja. 16 maja Henryk pisał do wydawcy Gustava Bocka: „(…) Chcę panu zaproponować przyjacielski interes. Jeśli zechciałby Pan wydrukować moją L'École moderne, jak również dwa Mazurki na skrzypce, proszę mi powiedzieć, a ja oddam je Panu na warunkach, jakie Pan zaproponuje (…) Jesteśmy w Gdańsku, gdzie mamy pojutrze pierwszy koncert. Jeśli uważa Pan, że wart jestem odpowiedzi, proszę ją wysłać do Poznania, na adres pana Żupańskiego [księgarza], by oddał panu Henrykowi Wieniawskiemu. Życzę Panu dobrego dnia, Pana oddany przyjaciel, Henryk Wieniawski”. 23 maja bracia przyjechali do Elbląga (ówczesnego Elbings). Zatrzymali się w Hotelu Berlińskim, o czym dowiadujemy się z listu Henryka do G. Bocka. Następnego dnia zagrali w tym mieście jedyny koncert.

1878 - Po przeszło dwudziestu latach Henryk Wieniawski ponownie odwiedził Gdańsk i wystąpił tu 27 listopada;

FRANCJA

Henryk Wieniawski Superstar - Paryż, Paris Henryk Wieniawski Superstar - Bordeaux Henryk Wieniawski Superstar - Orlean, Orléans Henryk Wieniawski Superstar - Lyon

PARYŻ

Paryż był niezwykle ważnym miastem w życiu wielkiego polskiego skrzypka. Oto kilka faktów z nim związanych:
1844 - 27 kwietnia w Sali Erarda po raz pierwszy zaprezentowany został paryskiej publiczności 9-letni Henryk, student w klasie skrzypiec prof. Josepha Lamberta Massarta;
1846 - 28 czerwca Henryk zdobył I nagrodę i złoty medal na egzaminie konkursowym kończącym (!) studia w Konserwatorium;
1848 - 30 stycznia w Salle de Sax miał miejsce pierwszy wspólny koncert braci Henryka i Józefa Wieniawskich, przed ich wyjazdem na tournée do Rosji;
1849 - Henryk rozpoczął studia kompozytorskie i dał liczne koncerty, m.in. 17 marca w jedenastej dzielnicy, 30 marca w Sali Św. Cecylii, 9 kwietnia w Sali Erarda, 19 maja w Sali Herza;
1850 - w marcu wziął udział w koncercie na rzecz ubogich w sali Merostwa XI Dzielnicy; w kwietniu dał koncert z orkiestrą i 120-os. chórem pod dyr. H. Berlioza; w kwietniu i maju koncertował z bratem Józefem w Sali Erarda i w Salle de Sax;
1860 - 8 sierpnia wziął ślub z Angielką Izabelą Bessie Hampton w kościele św. Andrzeja;
1867 - 19 i 21 kwietnia Wieniawski wziął udział w koncertach abonamentowych Société des Concerts du Conservatoire; 11 czerwca wystąpił w Théâtre Italien;
1874 - 27 grudnia po raz pierwszy wystąpił we Francji po zakończonym kilka miesięcy wcześniej wielkim tournée amerykańskim;

BORDEAUX

1857 - w sierpniu Henryk Wieniawski wypoczywał i koncertował na południu Francji: w Marsylii i Bordeaux;
1860 - W początkach roku koncertował w Bordeaux: 29 stycznia w Sali Franklina, 31 stycznia i 2 lutego w Teatrze Wielkim;
1867 - 27 kwietnia wystąpił z orkiestrą w Sali Franklina, 30 kwietnia oraz 1, 4 i 6 maja wziął udział w koncertach kameralnych;

ORLEAN

W mieście rozsławionym przez Joannę D’Arc Henryk Wieniawski dał co najmniej jeden koncert. Tyle udało się ustalić. Śmiało można przypuszczać, że odwiedzał je częściej:

1875 - 9 stycznia zagrał w sali koncertowej Instytutu Muzycznego w Orleanie ze współudziałem panien Lory, zapewne śpiewaczek. W jednym z ówczesnych dzienników opublikowano krótką recenzję wydarzenia:  „(...) Publiczność Orleanu zgotowała wielkiemu skrzypkowi bardzo gorące przyjęcie, wywołując go po każdym utworze. Powabne siostry Lory zostały również bardzo sympatycznie przyjęte. Orkiestra wykonała uwerturę do <<Damy pikowej>> Suppé oraz <<Fest-Ouverture>> Leutnera, bardzo dobrze odebraną przez publiczność (...)” 

LYON

Henryk Wieniawski odwiedził Lyon tylko raz. Stało się to późno, bo dwa lata przed jego śmiercią:

1878 - 9 i 12 marca wystąpił w Grand Théâtre, w ramach cyklu „Concerts populaires d’Aimé Gros”;

9 marca zaprezentował: Koncert skrzypcowy Beethovena z własnymi kadencjami, własnej kompozycji Fantazję na tematy z „Fausta”, „Legendę” i Preludium na skrzypce solo. 12 marca wykonał zupełnie inny program: Koncert Mendelssohna, „Romance” F-dur Beethovena, II Polonez własnej kompozycji i „Airs hongrois” Ernsta.

„(…) Być może p. Wieniawski nie ma takiej duszy, czy komunikatywnego ciepła, co p. Sarasate (…), ale u niego technika, sztuka wydobywania ze skrzypiec dźwięków i efektów, jak najbardziej niespodziewanych, wyżej wznieść się nie mogą (…)” ; „(…) O ile powściągliwy i klasyczny w wielkim koncercie Beethovena, o tyle błyskotliwy okazał się w «Fantazji na tematy z Fausta», a pełnym wdzięku i poezji w «Legendzie», swej kompozycji (…)”; "(…) Precyzja, maestria tego doprawdy magicznego smyczka (…)" - pisano w recenzjach ("Salut Public", "Courrier de Lyon", 12.03.1878).

ROSJA

Henryk Wieniawski Superstar - Petersburg, St. Petersburg Henryk Wieniawski Superstar - Saratów, Saratov Henryk Wieniawski Superstar - Kaliningrad, Królewiec, Königsberg Henryk Wieniawski Superstar - Woroneż, Voronezh Henryk Wieniawski Superstar - Moskwa, Moscow

PETERSBURG

Petersburg był niezmiernie ważnym miastem w życiu Henryka Wieniawskiego. Oto kilka faktów z nim związanych:

1848 - w marcu 12-letni Henryk Wieniawski po raz pierwszy przybył do Petersburga. Dał wiele koncertów, m.in. 12 kwietnia w Teatrze Michajłowskim; 24 kwietnia w Sali Zgromadzenia Szlacheckiego [to dzisiejsza Sala Wielka Filharmonii Petersburskiej]; 2 i 17 maja - koncerty poranne w salonie pani J.W. Miatlewej (na rogu Pl. Św. Izaaka i ul. Poczdamskiej); 28 maja - w Teatrze Michajłowskim. Brał udział w spotkaniach muzycznych w prywatnych salonach muzyków i mecenasów sztuki, m.in. hrabiego Mateusza Wielhorskiego (wiolonczelisty), księcia Aleksego Lwowa (skrzypka); księcia Mikołaja Josupowa (skrzypka);

1851 - koncerty Henryka i Józefa Wieniawskich w Teatrze Wielkim, m.in. 8 marca, 20 marca i 1 kwietnia; bracia zatrzymali się w Hotelu Paryskim;

1860-1864 - 18 kwietnia 1860 r. Henryk Wieniawski podpisał kontrakt na stanowisko solisty Dworu i Teatrów Dworskich. We wrześniu objął kierownictwo Kwartetu Smyczkowego Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego. Brał udział w obowiązkowych spektaklach operowych i baletowych z partiami solowymi, koncertach dworskich, wieczorach kwartetowych, koncertach symfonicznych i kameralnych w salonach (m.in. słynne soboty u A. Rubinsteina), Teatrze Wielkim, Teatrze Maryjskim, Sali Zgromadzenia Szlacheckiego, Sali Nadwornej Kapeli Wokalnej (m.in. „muzyczne poranki Wieniawskiego”); dawał wykłady i kursy gry skrzypcowej w swoim mieszkaniu;

SARATÓW

1851/1852 - na przełomie tych lat odbyły się co najmniej dwa koncerty braci Józefa i Henryka Wieniawskich w Sali Zgromadzenia Szlacheckiego, 23 grudnia i 6 stycznia;

1862 - Henryk Wieniawski koncertował w Saratowie pod koniec sierpnia i/lub we wrześniu tego roku. Dowiadujemy się o tym z jego listu do skrzypka Wasiliego Bezekirskiego, wysłanego z Niżnego Nowogrodu 15 sierpnia 1862 r.: "(…) Miałem zamiar wrócić około 1. września [do Petersburga], jadę jednak do Saratowa, skąd napisał do mnie p. Jerszow, przewodniczący ziemiaństwa, zapraszając mnie na szereg koncertów (…)”.

Wiadomo, że Henryk Wieniawski odwiedził Saratów także w 1871 i 1879 roku, z całą pewnością w celach koncertowych. Do tej pory brak jednak szczegółowych informacji na ten temat.

KALININGRAD

Ciągle jeszcze niewiele wiemy o koncertach Henryka Wieniawskiego w ówczesnym Königsberg:

1854 - w kwietniu bracia Henryk i Józef Wieniawscy przybyli do miasta; dali co najmniej pięć koncertów w maju, a ich pobyt trwał do połowy tego miesiąca; następnie udali się do Gdańska (Dantzig);
1856 - seria koncertów w lipcu;
1857 - czerwiec - cykl koncertów;
1878
- 5 grudnia koncert Henryka Wieniawskiego;

WORONEŻ

Mało wiadomo o występach Henryka Wieniawskiego w Woroneżu:

1851 - wszystkie woroneskie koncerty braci Wieniawskich odbyły się w miejscowym Teatrze:
15 listopada, 21 i 27 listopada, a także 1 i 3 grudnia;
1868 - Wieniawski koncertował tu w okresie kwiecień-wrzesień;
1871 - skrzypek odwiedził miasto w okresie marzec-grudzień;
1877 - z pewnością koncertował tu w maju i/lub czerwcu tego roku;

MOSKWA

Losy Henryka Wieniawskiego bardzo mocno splotły się ze stolicą Rosji:

1851 - dwa koncerty braci Wieniawskich we wrześniu w Sali Zgromadzenia Szlacheckiego;
1852 - na pocz. marca koncert(y) w Teatrze Wielkim;
1853 - pobyt w Moskwie w lipcu;
1861 - w marcu dwa koncerty w Teatrze Wielkim;
1862 - koncerty w Teatrze Wielkim w pierwszej połowie roku;
1863 - koncert w połowie marca wspólnie z pianistą Aleksandrem Dreyschockiem; koncert w Teatrze Wielkim (A. Dreyschock, dyr. Richard Wagner); koncert 29 marca w Teatrze Wielkim;

1865 - 1 marca koncert braci Wieniawskich pod dyr. Mikołaja Rubinsteina w Teatrze Wielkim;
1866 - w maju Wieniawski dał jeden koncert w Teatrze;
1868 - koncert 14 marca w Moskwie;
1870 - koncert 12 kwietnia;
1878 - liczne koncerty organizowane przez Rosyjskie Towarzystwo Muzyczne, m.in. 7 i 29 grudnia; w programie znalazł się koncert a-moll Wieniawskiego [zaginiony!]; na koncercie kameralnym Wieniawski zasłabł; Sonatę Kreutzerowską Beethovena dokończył za niego jego uczeń Arno Hilf, a w kwartecie Es-dur Beethovena zastąpił go Jan Hřímaly;
1879-1880 - Henryk Wieniawski przyjechał do Moskwy wiosną 1879 r. i zamieszkał u Mikołaja Rubinsteina; razem wyjechali w trasę koncertową po Rosji, jednak z powodu choroby Wieniawskiego pod koniec roku zmuszeni byli powrócić do Moskwy. Wieniawski trafił w bardzo ciężkim stanie, bez środków do życia, do Szpitala Maryjskiego dla ubogich; 26 lutego został przewieziony do domu Nadieżdy von Meck na bulwarze Rożdiestwieńskim, gdzie 31 marca 1880 o godz. 8 wieczorem umarł;

UKRAINA

Henryk Wieniawski Superstar - Lwów, Lviv Henryk Wieniawski Superstar - Kijów, Kiev Henryk Wieniawski Superstar - Odessa Henryk Wieniawski Superstar - Charków, Kharkiv

LWÓW

Lwów znalazł się na liście dwóch tournée koncertowych Henryka Wieniawskiego:

1857 - w kwietniu tego roku bracia Henryk i Józef Wieniawscy dali tu wiele koncertów: 16, 18, 20, 21, 23, 25 kwietnia w Teatrze Hrabiego Skarbka i 29 kwietnia w Sali Ratuszowej; 4 maja ponownie zagrali w Teatrze Skarbkowskim; wzięli ponadto udział w koncertach charytatywnych na rzecz galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego (m.in. 29 kwietnia) oraz na rzecz ubogich;

1877 - seria koncertów Henryka Wieniawskiego w Sali Ratuszowej: 5, 7, 9, 10, 12, 14, 17 lutego;

KIJÓW

W XIX wieku na słynne jarmarki do Kijowa przyjeżdżali znani artyści z całego świata. W Sali Domu Kontraktowego w dzielnicy Padół (ukr. Поділ) koncertowali także muzycy z Polski, jak np. Karol Lipiński, Juliusz Zarębski, Ignacy Jan Paderewski, czy Karol Szymanowski. Wśród nich był także wielki skrzypek Henryk Wieniawski, który:

1852 - dał koncerty w Kijowie w listopadzie tego roku; 
1853 - źródła wskazują, że mógł przyjechał do Kijowa w styczniu;
1855 - koncertował tam w czerwcu;
1871 - przebywał w Kijowie w maju i/lub czerwcu tego roku;
1872 - dał koncert 20 stycznia;
1879 - zagrał koncert 20 lutego;

Niestety, nie posiadamy jak dotąd szczegółowszych informacji. 

ODESSA

1852 - Pierwsze koncerty Henryka i Józefa Wieniawskich miały miejsce 24, 27 i 31 lipca w odeskiej Sali Giełdy. W sierpniu i wrześniu bracia dali jeszcze kilka występów w miejscowym Teatrze, także charytatywnie. 14 sierpnia Henryk Wieniawski wpisał do sztambucha M. Nowotnego fragment swej zaginionej do dziś kompozycji, opartej na motywach z opery "Ryszard Lwie Serce" A. Grétry'ego, oraz słowa: "Na pamiątkę naszego pobytu w Odessie". 31 sierpnia w hotelu Richelieu odbył się koncert pożegnalny (poranek muzyczny) oraz spotkanie z polskim pisarzem Józefem Ignacym Kraszewskim.
1868 - od kwietnia do września Wieniawscy zagrali w Odessie liczne koncerty; w sierpniu Henryk nabawił się poważnej choroby uszu po kąpieli morskiej, o czym wspomina w liście wysłanym 17 sierpnia z Teodozji. W korespondencji informuje także o adresie zamieszkania w Odessie: Hotel Londyński [Hotel de Londres].
1869 - koncerty w Odessie w kwietniu;
1871 - kilka koncertów w grudniu;
1879 - Henryk Wieniawski przebywał w Odessie od lutego do sierpnia. W tym czasie ciężko zachorował. Poddano go licznym kuracjom zdrowotnym. Był także operowany. 9, 11, 21 i 23 lutego wystąpił ze słynną belgijską śpiewaczką Désirée Artôt. 14 kwietnia dał koncert w sali Giełdy.

CHARKÓW

Henryk Wieniawski wielokrotnie odwiedzał Charków:

1852 - w styczniu i lutym bracia Wieniawscy koncertowali w Sali Zgromadzenia Szlacheckiego. Zachował się wpis Henryka Wieniawskiego dla pianistki Zwierewej - Kanon oraz dedykacja: "Zechce Pani, wielce szanowna Panno Zwierew (Zwereff), przyjąć powyżej napisany mały Canon, jako szczery wyraz uwielbienia, który winien w pełni inspirować artystę (...)", Charków, 2 lutego 1852 r.;

1868 - w okresie kwiecień-wrzesień: koncerty; koncert w maju w Sali Zgromadzenia Szlacheckiego;
1869 - ok. 12 czerwca koncert w Teatrze;
1877 - koncerty w okresie maj-czerwiec;
1879 - koncerty w lutym i marcu; październiku i listopadzie z Robertem Feldau w ramach wspólnej trasy koncertowej;

NIEMCY

Henryk Wieniawski Superstar - Berlin Henryk Wieniawski Superstar - Drezno, Dresden Henryk Wieniawski Superstar - Lipsk, Leipzig Henryk Wieniawski Superstar - Weimar Henryk Wieniawski Superstar - Monachium, Munich Henryk Wieniawski Superstar - Baden-Baden Henryk Wieniawski Superstar - Frankfurt nad Menem, Frankfurt am Main Henryk Wieniawski Superstar - Wiesbaden

BERLIN

Henryk Wieniawski wielokrotnie bawił w stolicy Niemiec:

1854 - od lutego do czerwca wraz z bratem Józefem bardzo często odwiedzał Berlin w celach koncertowych, np. 19, 22 i 27 lutego wystąpili na dworze królewskim w Concertsaal des Königlisches Schauspielhauses; siedmiokrotnie zagrali w sali Teatru Krolla, pod  dyr. Engela (1, 4, 9, 14, 17, 21, 23 marca); dali jeden koncert w sali Fundacji Gustava Adolfa (4 marca); jeden w Operze Berlińskiej (11 kwietnia); także jeden w Pałacu Barberini [Palast Barberini] w Poczdamie (19 kwietnia). Król Prus zachwycony grą polskiego skrzypka nadał mu złoty medal za zasługi dla nauki i sztuki;

1855 - w październiku pobyt Henryka Wieniawskiego w Berlinie;
1857 - osiem koncertów braci Wieniawskich w Kroll's Etablissement (22, 25, 27, 29, 30 i 31 października); występy 1 i 3 listopada z grupą artystów impresaria Bernarda Ullmana (śpiewaczką Claudiną Fiorentini, kontrabasistą Giovanni Bottesini, pod dyr. Engela);
1860 - w sierpniu Henryk Wieniawski przejazdem odwiedził Berlin wraz "ze swoją piękną małżonką" Izabelą [wg Neue Berliner Musikzeitung, 22.08.1860];
1865 - we wrześniu po raz kolejny Berlin znalazł się na podróżniczym szlaku Wieniawskiego;
1878 - w listopadzie Henryk Wieniawski dał pięć koncertów w Teatrze Krolla (11, 13, 14, 17, 19). Pierwszy z nich przerwał ciężki atak serca skrzypka. „Chaconnę” J.S. Bacha dokończył za niego jego przyjaciel Józef Joachim;

DREZNO

Henryk Wieniawski często koncertował w stolicy ówczesnego Królestwa Saksonii:

1849 - 23 stycznia w Saale des Hôtel de Pologne wystąpił z sopranistką Wilhelmine Schröder-Devrient i wiolonczelistą Friedrichem Augustem Kummerem;
1858 - dał kilka koncertów w sali prosperującego do dziś (!) Hotelu de Saxe z pianistką Marie Wieck, śpiewakami Sophie Förster oraz Herr von der Osten, pod dyrekcją Hugo Hünerfürsta;
1877 - w listopadzie tego roku kilkukrotnie zagrał w Sali  Gewerbehaus wraz z grupą artystów impresaria Bernarda Ullmana, do której należeli: pianista Louis Brassin, sopranistka Désirée Artôt-Padilla, jej mąż baryton Mariano Padilla, kontrabasista Giovanni Bottesini oraz dyrygent Carlo Bosoni; 

LIPSK

Miasto nieodłącznie związane z Janem Sebastianem Bachem oklaskiwało polskiego skrzypka wielokrotnie:

1849 - pod koniec stycznia Henryk Wieniawski spotkał się w Lipsku ze skrzypkiem Nikodemem Biernackim i, jak można przypuszczać, dał kilka koncertów;
1853 - w kwietniu Wieniawski przyjechał do Lipska na rozmowy z wydawcami. Zatrzymał się wraz z matką Reginą z Wolffów i bratem Józefem w Hotelu Baviere. 27 października w sali Gewandhaus młody skrzypek po praz pierwszy wykonał skomponowany przez siebie Koncert skrzypcowy fis-moll op. 14 pod dyr. Ferdinanda Davida (podczas tego wieczoru wystąpili także Józef Wieniawski i śpiewaczka Louise Bergauer). 5 listopada odbył się koncert braci Wieniawskich w Teatrze Miejskim;
1855 - 30 września Henryk Wieniawski zagrał Gewandhaus pod dyr. Ferdinanda Davida. Przebywał w Lipsku co najmniej do połowy października;
1867 - 10 października wystąpił w Gewandhaus ze śpiewaczką operową Therese Seehofer;
1876 - 16 listopada dał koncert w Gewandhaus. O swoich planach wspomniał w liście do Mikołaja Rubinsteina, pisanym jeszcze w Londynie 23 października 1876 roku;
1877 - 18 października polski skrzypek ponownie zagrał w Gewandhaus;

WEIMAR

1849 - Henryk Wieniawski przyjechał do Weimaru w lutym; spędził trzy miesiące w Altenburg, rezydencji Franciszka Liszta;
1853 - bracia Józef i Henryk Wieniawscy przyjechali do Franciszka Liszta w kwietniu, był to trzymiesięczny pobyt. Razem z Lisztem uczestniczyli w koncertach publicznych i dworskich (m.in. 15 maja i 6 czerwca - ten drugi na cześć króla i królowej saskiej oraz królowej holenderskiej na dworze w Weimarze) oraz odbywali spotkania dyskusyjne w willi Altenburg; ponadto Józef pobierał u Liszta lekcje gry na fortepianie;
1857 - udział Henryka Wieniawskiego w koncercie 21 października z okazji urodzin Franciszka Liszta;
1858 - Henryk Wieniawski przyjechał ponownie do Weimaru w październiku tamtego roku. Zachował się list artysty z dnia 2.10.1858 r. o treści: "Liszt i sam Intendent Teatru nie są obecni w Weimarze. Teatr zostanie otwarty dopiero za kilka dni, więc Weimar jest całkowicie zdezorganizowany dla spraw muzycznych. [...] Za chwilę stąd wyjeżdżam [...]”;

MONACHIUM

Na trasach koncertowych utalentowanych braci Wieniawskich nie zabrakło i Monachium:

1853 - młodzi artyści pierwsze koncerty dali w tym mieście 8 i 11 sierpnia. 23 listopada Henryk Wieniawski wpisał dedykację dla Wojciecha Wilkoszewskiego na karcie tytułowej pierwodruku swojej kompozycji „Souvenir de Moscou” („Souvenir d'amitié à Monsieur Adalbert Wilkoszewski / Hri Wieniawski / Münich de 23 / Ner 1853”); w grudniu bracia występowali na dworze królewskim z tak wielkim powodzeniem, że Maksymilian, książę Bawarii, odznaczył Henryka złotym medalem. Wiadomo także, że 6 i 17 grudnia zagrali w sali Odeon [Saale des Königlichen Odeons] razem z Fraulein Stanko;

1854 - lipiec i sierpień tamtego roku bracia spędzili w Monachium. Ze źródeł archiwalnych dowiadujemy się, że wystąpili ponownie w Saale des Königlichen Odeons: 8 sierpnia zagrali z Louise Wolf, 11 sierpnia - z Fraulein Stanko (oba koncerty pod dyr. Petera Moralta). Zachowała się dedykacja Henryka Wieniawskiego dla Augusta Moritza na karcie tytułowej „Kujawiaka” z 26 lipca 1854 r. („A son àmi Auguste Moritz / souvenir de notre …. et / de ….. De Münich / le 26 Juillet / 1854 / Henri Wieniawski”). Z dalszych ciekawostek, w liście z 9. sierpnia 1854 r. Wieniawski podaje adres swojego pobytu w Monachium: Promenadenstr. 15 (2 piętro);

1855 - w sierpniu tego roku bracia po raz kolejny odwiedzili Monachium. Niestety, nie znamy szczegółów dotyczących ich pobytu; 

BADEN-BADEN

Henryk Wieniawski był częstym gościem w słynnym uzdrowiskowym mieście Baden-Baden. Co wiemy o jego pobytach? Kiedy, gdzie i z kim występował?

1853 - wizyta braci Józefa i Henryka Wieniawskich w lecie tego roku;
1854 - koncerty braci Wieniawskich w sierpniu tego roku;
1857 - Henryk Wieniawski dał dwa koncerty w Maison de Conversation: 4 września w Wielkiej Sali [Grande Salle] ze śpiewaczkami De Luigi i Bottesini oraz pianistą Antonim Rubinsteinem, a także 11 września w Salonie Kwiatowym [Salon des Fleurs] wspólnie ze śpiewaczką Claudiną Fiorentini i kontrabasistą Giovannim Bottesinim;
1858 - pod koniec czerwca oraz 1 i 6 lipca Henryk Wieniawski występował z pianistą Hansem von Bülow i wiolonczelistą Bernardem Cossmanem;
1859 - 31 lipca wystąpili wspólnie: skrzypek Henryk Wieniawski, pianista Mikołaj Rubinstein i wiolonczelista Alfred Piatti;
1862 - Wieniawski koncertował w Baden-Baden w lipcu i sierpniu tego roku;
1877 - 2 października Wieniawski zagrał z pianistą Louisem Brassin; 
1878 - 9 września wystąpił w Grossen Saale des Conversationshauses razem z Luoisem Brassin i śpiewaczkami – Lilli i Lehmann; 

FRANKFURT NAD MENEM

1854 - bracia Wieniawscy koncertowali we Frankfurcie nad Menem na początku tego roku, a w listopadzie i grudniu przyjechali raz jeszcze, by dać 5 koncertów w miejscowym Teatrze. Co więcej, na jednym z organizowanych wieczorów muzycznych dla skrzypków Henryk Wieniawski wykonał wybrane etiudy ze skomponowanego przez siebie zbioru L'ecole moderne. W liście z 16 grudnia 1854 roku, pisanym już w Brukseli, skrzypek wspomina frankfurckie koncerty i pisze, że obaj z bratem otrzymali nie lada wyróżnienie - wielki złoty medal od Księcia Maksymiliana Bawarskiego.

1857 - 9 października Henryk Wieniawski dał koncert z grupą artystów impresaria Ullmana: śpiewaczką Claudiną Fiorentini i kontrabasistą Giovannim Bottesini;
1864 - Henryk Wieniawski spędził we Frankfurcie letni urlop, najprawdopodobniej w sierpniu;
1876 - artysta dał koncert we Frankfurcie 21 stycznia;
1877 - 12 października roku następnego zagrał w tym mieście ostatni koncert;

WIESBADEN

1853 - letnia wizyta braci Wieniawskich w kurorcie Wiesbaden;

1856 - Bracia Wieniawscy koncertowali w Wiesbaden na jesieni. Zachował się list Henryka Wieniawskiego do jego przyjaciela Aleksandra Dreyschocka, pisany w Wiesbaden 25 października 1856 roku, w którym artysta podaje swój adres w (istniejącym do dziś!) luksusowym Hotel Nassauer-Hof i prosi o wsparcie w związku ze swoją kiepską sytuacją finansową, spowodowaną… hazardem: „(…) jestem obecnie w Wiesbaden, gdzie się całkowicie zgrałem, tzn. zostałem bez grosza (…)”;

1858 - Henryk Wieniawski dał tu koncert 2 sierpnia i został uhonorowany przez króla Holandii Wilhelma III Holenderskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Korony Dębowej (Orde van de Eikenkroon);

1859 - pod koniec sierpnia Henryk Wieniawski występował w Wiesbaden; towarzyszył mu wiolonczelista Jacques Franco-Mendès;
1863 - w sierpniu bracia Wieniawscy przyjeżdżają do uzdrowiska w celach rekreacyjnych, przy okazji także koncertują;
1864 - na przełomie sierpnia i września Wieniawski daje koncerty w Wiesbaden wraz a artystami: wiolonczelistą Alfredem Piatti, śpiewakami operowymi: paniami Caggiati i Kastner-Escudier oraz Ludwigiem Schnorr von Carolsfeld.
1877 - Henryk Wieniawski zagrał tu koncert 15 października;

Belgia

Henryk Wieniawski Superstar - Ostenda (Oostende)

Ostenda

Henryk Wieniawski dał wiele koncertów w Ostendzie, w wolnych czasie oddawał się ulubionej rozrywce w miejscowym kasynie – hazardowi: 

1854 - koncerty w okresie sierpień-wrzesień;
1858 - koncerty w okresie sierpień-wrzesień;

1859 - koncert 1 września w Kasynie (Kursaal) z pianistą Antonim Rubinsteinem i wiolonczelistą Alfredem Piatti. Skrzypek nagle zachorował i omal nie wystąpił. W Revue et Gazette Musicale de Paris (11.09.1859) odnajdujemy informację: "Wieniawski chory, leży w łóżku. Zaręczony z pewną młodą Angielką. Wielka Księżna Helena wyjeżdżając z Ostendy podarowała mu wspaniałą broszę i kolczyki z diamentami dla jego narzeczonej".

1867 - w sierpniu Henryk Wieniawski dał koncert charytatywny w Ostendzie wraz z artystami: Arved Poorten, Mlle Louise Singelée;
1874 - wiemy, że Henryk Wieniawski koncertował w Ostendzie w tym roku; 
1875 - dał tu koncerty w lipcu tego roku; 
1878 - koncert Henryka Wieniawskiego 4 września w Kasynie wspólnie z Mme Idą Cornélis-Servais. Pod koniec września zagrał koncert w Grande Salle des bals du Kursaal.


Kwerendy, opracowanie i ilustracje: Katarzyna Kułagowska Silva
Współpraca: Karolina Kaźmierczak, Katarzyna Tuliszka

_____________________________

     Bibliografia:

  • Zbiory Archiwum-Biblioteki Towarzystwa Muzycznego im. H. Wieniawskiego w Poznaniu
  • W. Grigoriew, "Henryk Wieniawski. Życie i twórczość", PWN 1986
  • R. Suchowiejko, "Henryk Wieniawski. Wirtuoz w świetle XIX-wiecznej prasy", Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego, Poznań 2011
  • A. Jazdon, "Henryk Wieniawski. Katalog tematyczny dzieł", Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego, Poznań 2009
  • Internet, biblioteki cyfrowe

     Źródła ilustracji:

  • Lublin: Miejsce urodzenia Henryka Wieniawskiego - kamienica przy staromiejskim Rynku (obecnie nr 17) w Lublinie (Lubelskie Archiwum Cyfrowe); jego metryka chrztu z 6.07.1844 r. (Archiwum Główne Akt Dawnych); "Kurier Warszawski" z 5.11.1848 r. (Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie); Ratusz w Lublinie ok. 1828 r. (Polona).
  • Poznań: Bracia Wieniawscy. Litografia autorstwa M. Jaroczyńskiego, wydana w oficynie J. K. Żupańskiego w 1854 r. w Poznaniu (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu; afisz jednego z koncertów Wieniawskich w Poznaniu (Archiwum Państwowe w Poznaniu), fragment recenzji jednego z koncertów; Bazar Poznański ca. 1850 (Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu).
  • Kraków: Afisz w dzienniku "Czas" nr 109 z 14.05.1857 r. (Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie); Teatr w Krakowie w 1854 r. (J. Mączyński, "Kraków dawny i teraźniejszy z przeglądem jego okolic", Polona); Hotel Saski w Krakowie – pocztówka z lat 20. XX w.; "Kurier Krakowski" nr 39 z 17.02.1877 r. (Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa).
  • Warszawa: Teatr Wielki w Warszawie w 1839 roku i fragment recenzji koncertu braci Wieniawskich z 1848 r.; Łazienki Królewskie w 1839 roku i Resursa Obywatelska w końcu XIX w. (Polona).
  • Wrocław: Teatr Miejski (Polona), wnętrze hotelu "König von Ungarn" (polska-org.pl), Uniwersytet we Wrocławiu wg rys. R. Geisslera. Na fotografii z ok. 1877 roku siedzą D. Artôt-Padilla, A. Jaëll, G. Bottesini i Henryk Wieniawski (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).
  • Szczawno-Zdrój: Młody Henryk Wieniawski (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego), Kursaal w Bad Salzbrunn w 1846 r., Litografie Bad Salzbrunn z 1840 r. (europeana.eu).
  • Bydgoszcz i Toruń: Plac Teatralny w Bydgoszczy opublikowany w czasopiśmie „Bromberg”, na pierwszym planie dawny Teatr Miejski i wieża kościoła karmelitów (zbiory Eugeniusza Gliwińskiego); zapowiedź koncertu w Bydgoszczy - Posener Zeitung, 27.05.1854 (źródło: Polona); ogłoszenie o koncercie - Gazeta Toruńska, 24.11.1878 (Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa); Henryk Wieniawski po 1865 r. (Polona).
  • Gdańsk i Elbląg: Kopie listów H. Wieniawskiego i fotografia skrzypka autorstwa F. Mieczkowskiego, Warszawa ca. 1876 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).
  • Paryż: Henryk Wieniawski i jego prof. Joseph-Lambert Massart; dokument, w którym Massart żąda przeniesienia Henryka do swojej klasy (2.12.1844): "najpiękniejsze nadzieje rokuje młody Wieniawski, w wieku 10 lat i 4 miesięcy" (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); skrzypce GAND, Luthier de la Musique du Roi at du Conservatoire de Musique, które H. Wieniawski otrzymał w nagrodę dla najlepszego skrzypka kończącego Konserwatorium w Paryżu (Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu); Henryk Wieniawski z żoną Izabelą, ok. 1862 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).       
  • Bordeaux: Fotografia wizytowa H. Wieniawskiego, ca. 1860; Grand-Théâtre w Bordeaux, fragment artykułu (Gallica/BNF).
  • Orlean: Fragment recenzji koncertu opublikowanej w „Le Menestrel” 17.01.1875 (RetroNews, Bibliothèque Nationale de France); Henryk Wieniawski ca. 1876 r. w fotografii Fritza Luckhardta, Wiedeń (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); budynek i sala koncertowa Instytutu Muzycznego w Orleanie przy Place Sainte-Croix (dzisiejsze Konserwatorium Muzyczne), zdjęcie współczesne i pocztówka z 1906 r. (orleansha.free.fr).
  • Lyon: Teatr Wielki w Lyonie ok. 1902 roku (Bibliothèque Nationale de France), przekrój pierwszego teatru w Lyonie (theatre-architecture.eu); Lyon, widok na jeden z mostów, fot. Victor Muzet, ok. 1870 r. (Gallica, Bibliothèque Nationale de France), Henryk Wieniawski u schyłku życia (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).
  • Petersburg: Henryk Wieniawski, rysunek z czasopisma „Ilustracja”, Petersburg, 1848 r.; Teatr Wielki w Petersburgu; List Henryka Wieniawskiego wysłany z Petersburga 28.11.1860 r.; Koncert Henryka Wieniawskiego w salonie Wielkiego Księcia Konstantego w Petersburgu, drzeworyt z "Der Salon für Literatur, Kunst und Gesellschaft", ca. 1862, przy fortepianie – Aleksander Dreyshock (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).
  • Saratów: Fragment wycinka prasowego z informacją o koncertach braci Wieniawskich (Polona); Afisz koncertu braci Wieniawskich w Saratowie 23 grudnia 1851 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); widok ogólny Saratowa w pocz. XX wieku (fragment pocztówki).
  • Kaliningrad: Fragm. dziennika „Czas” Nr 105, 7.05.1854 (Biblioteka Jagiellońska); dwa listy Henryka Wieniawskiego z Królewca z 25.04. i 6.05.1854 (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); fragment recenzji koncertu braci Wieniawskich w jednym z dzienników Królewca z 1854 roku (Polona).
  • Woroneż: Teatr w Woroneżu w połowie XIX w. (www.downtown.ru); H. Wieniawski: karykatura rosyjska z 1877 r. i zdjęcie z Petersburga z ok. 1862 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); S.M. Vasiliev, Widok na Woroneż ok. 1840 r. (Wikipedia).
  • Lwów: Afisz koncertu braci Wieniawskich, Teatr Hrabiego Skarbka we Lwowie, 23.04.1857 (Polona), Teatr Skarbkowski we Lwowie, drzeworyt z 1873 r. wg Adolfa Kozarskiego (Kłosy nr 423 z 7.08.1873 s. 89); wpis Henryka Wieniawskiego dla Wandy Młodnickiej, Lwów 17.02.1877 r. (Korespondencja W. Młodnickiej, Biblioteka Jagiellońska); Afisz koncertu Henryka Wieniawskiego, 9.02.1877 r. (Polona).
  • Kijów: H. Wieniawski - fotografia wizytowa z lat 60. XIX wieku (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); Dom Kontraktowy w XIX wieku (retroua.com); Panorama miasta Kijowa, Ławra Peczerska, ok. 1900 (Polona).
  • Odessa: Pierwotny, nieistniejący dziś, budynek Teatru w Odessie (whaleshares.io); fragment listu Henryka Wieniawskiego do J.I. Kraszewskiego, Odessa, 30.08.1852 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); fragmenty recenzji koncertów braci Wieniawskich w Odessie (Polona).
  • Charków: Sala Zgromadzenia Szlacheckiego w Charkowie w 1924 r. (retroua.com), budynek zniszczono podczas wojny; dedykacja H. Wieniawskiego dla p. Zwierewej (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); Budynek pierwszego murowanego teatru w Charkowie, wzniesiony przez L. Młotkowskiego w latach 1841-1842 (wikipedia); Widok Charkowa z Chłodnej Góry z końca XIX w. (kuriergalicyjski.com).
  • Berlin: Schauspielhaus w Berlinie w 1825 r. i nieistniejąca dziś Krollopera ok. 1850 r. (Wikipedia); pisany w Berlinie list Henryka Wieniawskiego, 1 kwietnia 1854 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).
  • Drezno: Nieistniejący dziś Hotel de Pologne w Dreźnie w rysunku G. Dreschera, 1846 r. (Stadtgeschichtliches Museum Leipzig); Afisz koncertu H. Wieniawskiego w Hotelu de Pologne, 23.01.1849 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); Hotel de Saxe w Dreźnie (augustastrip.com); Gewerbehaus w 1910 roku (saechsische.de), budynek zniszczony w 1945 r.
  • Lipsk: Bracia Wieniawscy. Litografia Opassa z dedykacją dla wydawcy Bartholfa Senffa, Lipsk 1853 (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); list H. Wieniawskiego pisany w Lipsku 11.10.1855 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); Altes Gewandhaus ok. 1870 r. (Wikipedia); Bracia Wieniawscy, Illustrirte Zeitung, 4.02.1854 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).
  • Weimar: Willa Altenburg ok. 1859 r. i wnętrze jej salonu z 1855 r. (hberlioz.com); Franciszek Liszt (Wikipedia); List Henryka Wieniawskiego z Weimaru do p. Eugene Eiserle w Wiedniu z dn. 7.06.1853 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu).
  • Monachium: Karta tytułowa „Souvenir de Moscou" z dedykacją dla W. Wilkoszewskiego; karta tytułowa „Kujawiaka” z dedykacją dla A. Moritza; list H. Wieniawskiego z Monachium z 20.07.1854 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); Odeonplatz w Monachium między 1860 a 1890 r. (Library of Congress).
  • Baden-Baden: Afisz koncertu 4 września 1857 r.; H. Wieniawski, A. Rubinstein i K. Dawydow ca. 1861 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); Baden-Baden - Maison de la Conversation: fot. A. Braun, 1865-1875 (The J. Paul Getty Museum, getty.edu) i na fot. z 1870 roku, Bords du Rhin, Drier, Paris (ebay.com).
  • Frankfurt nad Menem: zburzony w 1911 r. budynek Teatru we Frankfurcie – Comoedienhaus, fot. z 1902 i rycina z 1863 r. (Wikipedia); fragment listu H. Wieniawskiego z 16.12.1854; H. Wieniawski na zdjęciu z lat 60. XIX wieku (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu). 
  • Wiesbaden: Kaiser Friedrich-Denkmal & Hotel Nassauer-Hof w 1905 roku (Biblioteka Kongresu); H. Wieniawski w Petersburgu ok. 1862 r.; list skrzypka z Wiesbaden z 25.10.1856 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); Krzyż Oficerski Orderu Korony Dębowej (Wikipedia).
  • Ostenda: Alfredo Piatti i Henryk Wieniawski w 1859 r. (Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Poznaniu); pierwsze kasyno w Ostendzie (retroscoop.com); Oostende, De Kursaal en de Zeedijk, kartka pocztowa z pocz. XX wieku (Universität Osnabrück, europeana.eu)